Kontynuując serię postów dotyczących ścieżek ogrodowych (materiały, projektowanie), postanowiliśmy skupić się na praktycznym aspekcie ich wytyczania, eksploatacji, umiejscawiania oraz utrzymania. Dzięki lekturze tego artykułu uda się uniknąć najpopularniejszych błędów.

• Decydującymi elementami w projektowaniu ścieżek ogrodowych są: funkcjonalność, estetyka, dopasowanie do charakteru ogrodu.

• Absolutne minimum to ścieżka od furtki do drzwi wejściowych domu oraz podjazd dla samochodu, na większych działkach warto wytyczyć też dróżki do innych często odwiedzanych miejsc w ogrodzie, takich jak plac zabaw dla dzieci, ogródek warzywny, grill, altanka itp.

• Nie warto wytyczać ścieżki w pobliżu dużych oraz szybko rosnących drzew i krzewów – system korzeniowy rośliny zniszczy nawierzchnię, a gałęzie będą przeszkadzać w przemieszczaniu się ścieżką.

• Projektując utwardzone powierzchnie wokół domu, warto pamiętać, że najważniejszy jest umiar – zbyt duża liczba ścieżek i placów może być przygnębiająca ze względu na szarobure kolory stosowanych materiałów. Poza tym jeśli utwardzenie nie zostało wykonane przez profesjonalistę, mogą pojawić się problemy z wsiąkaniem wody opadowej w ogrodach, gdzie takich elementów jest dużo.

• Należy unikać ostrych zmian kierunku biegu ścieżki – w tych miejscach leniwi albo spieszący się ludzie z pewnością wydeptają drogę na skróty, niszcząc trawnik. Droga zakręcać i zmieniać kierunek musi łagodnie i na dłuższym odcinku.

• Z elewacją ceglaną harmonizuje nawierzchnia z kostki brukowej o odpowiedniej barwie, cegły rozbiórkowej lub odpowiednio wybarwionego kamienia, do elewacji kamiennych i tynkowanych pasuje przede wszystkim kamień. Drewniane ścieżki komponują się z każdym rodzajem wykończenia domu.

• Wybierając materiał na ścieżki ogrodowe, warto zastanowić się nad jego barwą – najbardziej optymalne są tzw. kolory ziemi, zgaszone beże, szarości, kolory rdzawe, zielonkawe, pożółkłe. Białe i bardzo jasne ścieżki będą świecić w słońcu, jednak do niektórych ogrodów pasuje taki efekt. Trakty w krzykliwych kolorach odwrócą uwagę od piękna i kolorystyki roślin, dlatego też lepiej się ich wystrzegać.

• Zależnie od rodzaju podłoża ścieżki wymagają różnego nakładu pracy – najwięcej czasu trzeba poświęcić ścieżkom z sypkich materiałów oraz brukowi, ponieważ zarastają je chwasty. Najmniej czasu wymaga asfalt oraz kamienne płyty.

• Powierzchnia kamieni przeznaczonych na ścieżki powinna być poddana obróbce, żeby nie były one śliskie po deszczu. Stosowane są płyty piaskowane, groszkowane, płomieniowane, śrutowane lub obłupywane.

• Im większe płyty kamienne układamy, tym większej wymagają one powierzchni wokół, by dobrze się prezentować. Dlatego też bardzo duże elementy kamienne przeznaczone są do przestronnych ogrodów.

• Drewniane ścieżki w ogrodzie są nieco mniej trwałe niż trakty wykonane z innych materiałów – ich zaletą jest jednak estetyczny wygląd, harmonizujący z naturalnym otoczeniem oraz tłumienie odgłosu kroków.

• Odstęp pomiędzy elementami ścieżki układanej z fragmentów (np. płyt) powinien wynosić około 60–80 cm, ponieważ taka jest przeciętna długość kroku dorosłego człowieka.

• Ścieżki prowadzące przez trawniki muszą być dopasowane poziomem do jego powierzchni – w obniżeniach będzie się zbierać woda. Natomiast jeśli ścieżka będzie wystawać, trudno będzie kosić trawnik.

• Trwałość ścieżek kamiennych, brukowanych lub układanych z betonowych elementów ocenia się na kilkadziesiąt, a nawet około 100 lat; drewno posłuży nam w ogrodzie kilkanaście lat.

• Ścieżki układane z materiałów sypkich koniecznie wymagają krawężników, żeby materiał się nie rozsypywał na rośliny

• Ścieżki z drobnych elementów mogą mieć bardzo wyszukane kształty; duże elementy przeznaczone są raczej na proste szlaki komunikacyjne, nadają się też na łukowate ścieżki

• Ścieżki powinny charakteryzować się niewielkim spadkiem poprzecznym i podłużnym (około 1-2%), ułatwi to odpływ wody deszczowej.

Zamieszczone powyżej porady to absolutne minimum, z jakim musi się zapoznać każdy właściciel ogródka. Dzięki tej wiedzy wytyczenie i ułożenie traktów komunikacyjnych w ogrodzie będzie łatwiejszym zadaniem. Polecamy także inne artykuły o ścieżkach w ogrodzie.

[zdjęcie: Ed.ward]

W poprzednim wpisie dotyczącym ścieżek w ogrodzie ujęte zostały przede wszystkim praktyczne porady na temat często wykorzystywanych materiałów, z jakich wykonuje się ciągi komunikacyjne w ogrodzie.

Tym razem podpowiemy, jak wytyczyć ścieżki, by były wygodne i użyteczne, na co zwracać uwagę przy ich projektowaniu oraz zastanowimy się, jak dopasować styl ścieżki i materiał, z jakiego jest ona wykonana, do charakteru całego ogrodu.

Projektowanie ścieżek w ogrodzie

Wydaje się, że jest to zajęcie proste i niewymagające wiele zachodu, jednak to tylko pozory. Warto zauważyć, że raz zaprojektowane ścieżki rzadko zmieniają swoje miejsce, a złe ich zlokalizowanie powoduje, że po prostu się z nich nie korzysta, tylko wydeptuje się trawę na bardziej optymalnej trasie. Warto się więc porządnie przygotować i dobrze zastanowić nad rozmieszczeniem ścieżek w ogrodzie.

Jak wytyczyć ścieżki

Osoby zajmujące się projektowaniem ogrodów i terenów zielonych sugerują dwa rozwiązania w kwestii optymalnego wytyczenia ścieżek w ogrodzie. Pierwszą z nich jest obserwacja tras, po jakich przemieszczają się mieszkańcy domu zimą – na śniegu jest to wyraźnie widoczne. Wiosną korzystając z prostych szkiców, wytycza się odpowiednie drogi i utwardza je w wybrany sposób. Można też przyjrzeć się istniejącemu już ogrodowi i utwardzić powstałe tam ciągi komunikacyjne – widząc gdzieś wydeptany rowek w trawie, można spokojnie założyć, że potrzebne jest w tym miejscu jakieś przejście, chodnik czy choćby płyty. Jeśli nie chcemy projektować dróg w ogrodzie samodzielnie, warto zwrócić się do firm, które oferują układanie i utwardzanie ścieżek, projektowanie często wliczone jest w cenę.

Dane techniczne dotyczące ścieżek  i podjazdów

Jeśli zdecydujemy się jednak wykonać ciągi komunikacyjne w ogrodzie zupełnie samodzielnie, to pozostaje jeszcze problem szerokości ścieżki, a także zależność pomiędzy wielkością ogrodu a ilością miejsca niezbędną na różnego rodzaju przejścia.

Minimum, jakie potrzebne jest na każdej działce, to dwie drogi – podjazd dla samochodu oraz ścieżka dla pieszych od bramki do drzwi wejściowych. Jeśli w ogrodzie są jakieś szczególnie często odwiedzane miejsca (kącik grillowy, plac zabaw dla dzieci, ogródek ziołowy albo warzywny), to warto zdecydować się na poprowadzenie ścieżek również tam. Szerokość ścieżki niezbędna dla jednej osoby to około 60–80 cm, dla dwóch osób konieczne jest od 120-150 centymetrów. Przyjmuje się, że węższe ścieżki prowadzą do mniej ważnych i mniej uczęszczanych części ogrodu, a szersze stosuje się na często przemierzanych trasach. Główna ścieżka w ogrodzie może być nawet nieco szersza niż 1,5 m, by była wygodna nawet dla większej grupy osób.

Projektując ścieżkę układaną z elementów, trzeba dostosować ich odległość do długości kroku – przeciętnie przyjmuje się że jest to około 60-70 centymetrów. Podjazd dla samochodu musi mieć minimum 3 metry szerokości, a miejsce parkingowe dla samochodu powinno osiągać wymiary nie mniejsze niż 2,5 na 5 m.

Jak dopasować charakter ścieżek do klimatu ogrodu

Pierwszym problemem, jaki napotykamy, jest kształt ścieżki – może ona być prosta, łukowa, kręta, może mieć także inny bardziej oryginalny kształt lub też zmieniać się z wąskiego przejścia w większą utwardzoną powierzchnię. Prosta ścieżka pasuje do ogrodów nawiązujących do stylu barokowego oraz ogrodów francuskich.

Ścieżki łukowate, a także drogi o bardziej oryginalnych kształtach stosuje się w ogrodach, których rozplanowanie nie jest ściśle geometryczne. Kręte ścieżki, powstałe w wyniku utwardzenia wydeptanych w trawie śladów, idealnie się nadają do ogrodów stylizowanych na dzikie zakątki, tworzonych lub inspirowanych stylem angielskim. Do ogrodów orientalnych pasują właściwie wszystkie kształty ścieżek,  zależy to wtedy od konkretnego projektu.

[zdjęcia: Laura Nolte,  skuds]