Barwinek i bukszpan to dwie bardzo popularne w Polsce rośliny zimozielone. O ich wyjątkowym charakterze decyduje też fakt, że są to rośliny liściaste, a nie iglaki, które zieloną barwą podczas zimowych miesięcy nikogo nie dziwią. Między innymi ze względu na to, że nawet podczas zimowych miesięcy bukszpan i barwinek dają nadzieję na powrót wiosny, rośliny te stały się symbolem świąt Wielkiejnocy.

Bukszpan

Bukszpan to zazwyczaj niewielki krzew o bardzo gęstych gałązkach pokrytych okrągłymi lub owalnymi listkami o skórzastej strukturze i błyszczącej powierzchni. W sumie do tej grupy należy około 30 gatunków, ale w naszym klimacie rośnie tylko kilka z nich.

Wymagania glebowe oraz pogodowe bukszpanu są bardzo niewielkie – może on wytrzymać bez problemów długotrwałą suszę, silne mrozy, intensywne opady deszczy czy gwałtowny wiatr. Może rosnąć w cieniu, słońcu lub półcieniu i wszędzie czuje się równie dobrze. Ponadto łatwo się rozmnaża poprzez sadzonki pędowe.

Bukszpan jest rośliną długowieczną i rośnie dość powoli, jednak bardzo dobrze znosi cięcie i formowanie, więc można spróbować nadawać mu w ogródku interesujące kształty.

Trzeba jednak pamiętać, że przycinane krzewy potrzebują więcej odżywiania, bo pozbawianie gałązek skutkuje zwiększonym wzrostem, a osłabiona tym roślina może zacząć chorować. Aby krzaczki bukszpanu wyglądały ładnie, nie potrzebują one na szczęście dużo zabiegów, więc nawet zapracowany albo niedoświadczony ogrodnik poradzi sobie z opieką  nad nimi.

Bukszpan w ogrodzie można zastosować między innymi jako żywopłot, otoczki klombów, ozdobne akcenty w większych kompozycjach,  roślina nadaje się także na bonsai, tym bardziej że jest odporna. Czasem używa się drewna bukszpanowego – jest ono wyjątkowo trwałe i wygląda estetycznie, więc korzystają z niego przede wszystkim artyści i rzemieślnicy.

Barwinek

Barwinek to niewielka zimozielona krzewinka, która świetnie nadaje się na roślinę okrywową, bo jej cienkie pędy i dość duże liście rozrastająca się szybko i tworzą w krótkim czasie ładną połać zieleni.

Roślina osiąga wysokość około 30 centymetrów i przez cały rok wygląda właściwie identycznie – jedyny moment, na który warto zwrócić uwagę to wiosna, kiedy pomiędzy liśćmi pojawiają się spore kwiaty o intensywnie niebieskiej barwie oraz jasnozielone nowe pędy.

Barwinek ma niewielkie wymagania glebowe, rośnie wszędzie i dobrze znosi zacienienie, preferuje lekko kwaśny odczyn gleby. Jest to jedna z niewielu roślin, która tolerować będzie całkowicie zacienione stanowiska, a na dodatek będzie się tam ładnie prezentować. Barwinek lepiej rośnie na nizinach, ponieważ w górach i innych bardziej zimnych rejonach może być narażony na przemarzanie.

Barwinek rozmnaża się wegetatywnie, poprzez ukorzenianie pędów, więc w ogrodzie trzeba wyraźnie wydzielić mu miejsce – niepilnowany zajmie taką ilość miejsca, jaka będzie dla niego dostępna. Barwinek dobrze nadaje się na roślinę okrywową pod wszystkie rodzaje drzew i krzewów, w tym iglaste i owocowe.

[zdjęcia: Franc Le Blanc, Foo_fighter]

Od kilku lat zaobserwować można coraz wyraźniejszy trend eko przy zakupach bożonarodzeniowych drzewek – odchodzimy od sztucznych choinek, coraz częściej kupujemy drzewko, które nie tylko jest żywe, ale po świętach będzie zdobić nasz ogród. Choinka w doniczce, to dobry wybór, szczególnie dla właścicieli domów jednorodzinnych lub ogródków działkowych. Po zakończeniu świętowania można zdecydować się na przesadzenie drzewka do ogrodu.

Niestety przesadzanie iglaków do ogrodu nie zawsze się udaje. Zobacz, na co trzeba zwrócić uwagę, by szansa na przyjęcia się drzewka była możliwie jak największa.

Wybór gatunku

Najpopularniejsze gatunki drzew iglastych kupowanych na święta to świerk (najlepszy będzie srebrzysty lub pospolity), jodła (przede wszystkim odmiana kaukaska oraz szlachetna), czasem spotyka się także sosnę wejmutkę oraz różne odmiany mniejszych iglaków.

Wybór konkretnej rośliny

Roślina musi być zdrowa i silna, by przetrwała gwałtowne zmiany temperatur oraz przesadzanie, bryła korzeniowa powinna być gęsta i zwarta.

Wybór sprzedawcy

Szansa na przyjęcie się rośliny w ogródku rosną, gdy jest ona dobrze ukorzeniona, hodowana przez profesjonalistę od siewki w niewielkim pojemniku, a nie po prostu wykopana przed świętami i wsadzona do doniczki.

Odpowiednie traktowanie

Iglaka trzeba chronić przed przesadnym ciepłem i regularnie podlewać, lepiej żeby nie stał w domu dłużej niż dwa tygodnie, potem należy przenieść go w nieogrzewane miejsce na resztę mroźnych miesięcy, a w marcu lub kwietniu wystawić na podwórko, by się zahartował. Zabójcze dla choinek w doniczkach jest ogrzewanie podłogowe, warto postawić wtedy drzewko na wyższej podstawce lub stoliku.

Sadzenie

Bożonarodzeniowe drzewko sadzić należy co najmniej miesiąc po wystawieniu na dwór; wybór miejsca zależy przede wszystkim od gatunku, bo wrażliwe rośliny powinno się sadzić w miejscach bardziej osłoniętych, generalnie rzecz biorąc iglaki nie mają specjalnych wymagań glebowych i dobrze rosną w większości ogrodów.

Po sadzeniu

Rośliny trzeba w pierwszym roku regularnie i obficie podlewać i nawozić, bo w nowym miejscu mogą mieć trudności, żeby zdobyć odpowiednią ilość niezbędnych składników samodzielnie.

W momencie, kiedy starać się będziemy dopełnić powyższych warunków, nasze szanse na uratowanie bożonarodzeniowej choinki wzrosną. Niestety, nawet przesadna dbałość nie daje gwarancji sukcesu. Mimo wszystko warto zdecydować się na choinkę w doniczce, by móc jej dać później nowe życie w ogrodzie. Oprócz niewątpliwych korzyści ekologicznych kupowanie choinki w doniczce to także okazja, by wzbogacić szatę roślinną w naszym ogrodzie.

[zdjęcie: Kelmanix]

Najważniejsze zajęcia w tym miesiącu to konserwacja narzędzi, regularny przegląd zimowych okryć wrażliwych na mróz gatunków oraz planowanie kolejnego sezonu.

Korzystając z odwilży, można wykonywać prace porządkowe w ogrodzie, z którymi nie zdążyliśmy wcześniej. Koniecznie trzeba pamiętać także o zwierzętach.

Zimową porą…

Należy sprawdzać co jakiś czas stan zimowych okryć roślin – śnieg, porywisty wiatr lub zwierzęta mogły je uszkodzić, a jeśli nie będą spełniać one swej funkcji, możemy stracić cenne okazy z naszej hodowli. Inspekcja nie zajmie wiele czasu, a zauważone w porę uszkodzenia można od razu naprawić, by rośliny nie ucierpiały.

Śnieg, szczególnie jeśli jest go dużo lub jest wyjątkowo ciężki, należy regularnie zrzucać z roślin oraz z zabudowań ogrodowych. Altany czy schowki na narzędzia mają delikatne konstrukcje, które mogą zostać łatwo uszkodzone przez zalegające czapy śnieżne. Kolumnowe odmiany roślin koniecznie trzeba związać i regularnie oczyszczać. Jeśli śnieg spowodował już jakieś szkody i złamania, jak najszybciej trzeba ostrą piłą wyrównać rany i posmarować je pastą ogrodniczą, by zminimalizować ryzyko przemrożenia głębiej położonych tkanek roślinnych.

W czasie odwilży podlewamy rośliny zimozielone, które rosną przez cały rok i także teraz potrzebują wilgoci i składników mineralnych. W jeden z cieplejszych dni w drugiej połowie miesiąca trzeba pobielić pnie drzew owocowych, co ochroni je przed przemarznięciem, gdy po ciepłym i słonecznym dniu nastaną niższe temperatury.

Warto dokarmiać zwierzęta zimą, szczególnie ptaki lub, jeśli mieszkamy pod miastem, sarny, wiewiórki czy zające. W tym drugim wypadku trzeba pamiętać, by nie wpuszczać ich na teren posesji, tylko przygotować miejsce karmienia za ogrodzeniem, ponieważ nasi goście na pewno skuszą się na soczyste rośliny, a ominą przygotowany przez nas prowiant (siano, jabłka, zboże , warzywa). Natomiast karmnik dla ptaków to prosty i dobry sposób, by poznać tych mieszkańców naszego ogrodu – sprzymierzeńców w walce ze szkodnikami.

W ciepłym domu

Regularnie sprawdzajmy stan przechowywanych przez nas cebulek, kaprów, kłączy i bulw roślin ozdobnych. Jeśli gdziekolwiek dostrzeżemy ślady działalności szkodników, gnicie lub choroby, to niezwłocznie usuńmy porażone egzemplarze, by nie narażać na zarażenie pozostałych roślin.

Warto przeznaczyć długie zimowe wieczory na posegregowanie posiadanych nasion, przejrzenie dat przydatności, ułożenie ich gatunkami i decyzje, które w przyszłym roku postanowimy siać. Przy okazji można też zrobić listę brakujących nasion i sadzonek, by szybko je uzupełnić.

Jeśli do tej pory nie zajęliśmy się narzędziami i sprzętem ogrodowym, teraz jest na to najlepszy moment – zgodnie z instrukcją użytkowania oczyszczamy mechanizmy, oliwimy ruchome części maszyn oraz znajdujemy suche miejsce, w którym ogrodnicze narzędzia poczekają do wiosny.

Ostrzymy też i zabezpieczamy przed korozją takie przedmioty, jak kosy, szpadle i łopaty, motyli, pazurki, widły, grabie, sekatory i nożyce do trawy itp. Narzędzia warto też odkazić przez zanurzenie we wrzątku lub przetarcie spirytusem, dzięki temu zyskamy pewność, że nie staną się one przyczyną choroby w przyszłym sezonie. Jeśli jakiekolwiek przedmioty wymagają naprawy, to teraz jest na to najlepszy czas.

W grudniu można też zatroszczyć się o meble ogrodowe, o ile przechowujemy je w ciągu zimy w domu.

[zdjęcie: barockschloss]

Dokarmianie ptaków zimą jest bardzo ważne, ponieważ wiele osobników nie radzi sobie, szczególnie gdy zima jest mroźna i długa.

Warto pomóc ptakom w tym trudnym dla nich okresie, by później cieszyć się na wiosnę z ich pomocy przy usuwaniu szkodników.

Najprostszym sposobem na dokarmianie ptaków jest oczywiście karmnik, jednak oprócz wielu zalet ma on również kilka wad – przede wszystkim z naszej dobroci korzystać mogą ptaki, jakich nie chcemy w naszym ogrodzie.

Chodzi przede wszystkim o gołębie, których coraz więcej jest zarówno w miastach, jak i na prowincji, a które dla ogrodnika nie są sprzymierzeńcami.

Najprostszym sposobem na uniknięcie takich niechcianych gości jest ustawienie odpowiednio małego karmnika, w którym gołębie zwyczajnie się nie zmieszczą, trzeba jednak pamiętać, że spowoduje to również brak dostępu dla innych większych ptaków, więc, po pierwsze, podziwiać będziemy mniej gatunków, a po drugie, dobrowolnie rezygnujemy z tak pożytecznych gatunków jak na przykład dzięcioły.

Innym pomysłem na zwabienie najbardziej dla ogrodnika atrakcyjnych gatunków niewielkich ptaków mięsożernych lub wszystkożernych – kosy, różne gatunki sikorek, pliszki, a czasem również rzadszych gatunków jak dudek, wilga, sroka, kukułka, kowalik, rudzik,  jest przygotowanie specjalnie dla nich odpowiedniego pożywienia. W czasie zimy najlepszym pokarmem dla tych gatunków jest surowa, niesolona słonina, którą można kupić w sklepie mięsnym.

Jeśli nie chcemy jednak, by nasz ogród szpeciły porozwieszane plastry sadła, które dodatkowo na skutek ostrego zimowego słońca częściowo potrafią się nadtopić, warto zastosować prostą i bardziej estetyczną metodę – szyszki jakichkolwiek drzew iglastych (najlepiej świerkowe – ze względu na odpowiedni kształt) obtoczyć w niesolonym smalcu, a następnie w dowolnych ziarnach. Takie ładne mini-karmniki nie dość że będą wyglądać atrakcyjnie w ogrodzie w czasie zimy, to jeszcze dla ptaków będą wygodną stołówką, ponieważ będą mogły one przysiąść na samej szyszce lub pobliskiej gałązce i spokojnie skubać pokarm.

Jeśli ktoś ma ochotę, by jego ogród zdobiły nie tylko same ptaki, ale również przygotowany dla nich pokarm, to może postarać się o specjalne kule z pokarmu dla ptaków, jakie dostać można w sklepach zoologicznych. Prostsze kształty można natomiast uzyskać, robiąc swego rodzaju ciasteczka przy użyciu sypkich mieszanek ziaren dla ptaków. Zależnie od  wybranej opcji można posłużyć się smalcem lub jajkiem w celu scalenie razem ziaren, ewentualnie wzbogaconych otrębami. Pierwsza opcja sprawdza się lepiej w trakcie mroźnej i śnieżnej zimy – wystarczy wymieszać tłuszcz z ziarnami w proporcji 1 – 1,5 części sypkich składników na 1 cześć smalcu, później uformować z masy dowolny kształt i ustawić w ogrodzie lub stosując plastykową siatkę z oczkami (taką w jaką pakowane są niektóre warzywa), powiesić na którejś z gałęzi w pobliżu okna. Jeśli zdecydujemy się na zastosowanie jajka, konieczne będzie wypieczenie ciasteczek, jednak ich kształt nie zmieni się podczas zimy na skutek zmian temperatury, więc warto się na to zdecydować.

Na kubek ziaren potrzeba będzie jednego jajka oraz kawałka drutu (posłuży za podstawę podtrzymującą przysmak i zawieszkę pozwalającą umieścić wypiek w odpowiednim miejscu, jego długość powinna być o ok. 30-50 cm większa od planowanej wysokości ciasteczka), a także ceramicznej doniczki  (po wyłożeniu pergaminem lub folią aluminiową będzie stanowić formę).

Ciasteczka wypiekać należy w temperaturze ok. 160 stopni do momentu, gdy masa przybierze stałą konsystencję i wydawać będzie głuchy dźwięk przy puknięciu. Przy wyjmowaniu upieczonych ciasteczek trzeba bardzo uważać, by nie poparzyć się lub nie skaleczyć wystającą częścią drutu.

Przygotowanie pożywienia dla ptaków może być świetną zabawą dla dzieci i rodziców, lecz nawet jeśli w domu nie ma pociech, warto zainwestować trochę czasu jesienią i zimą, by wiosną cieszyć się obecnością ptaków w ogrodzie i ich dobroczynnym działaniem na szkodniki.

Warto wiedzieć, że ptaki przyzwyczajone do regularnego dokarmiania chętniej założą gniazda w takim ogrodzie, a jedna para sikorek każdego dnia eliminuje z ogrodu ok. 400 gramów owadów, z czego ponad 70% to szkodniki, czyli w ciągu sezonu lęgowego oczyścić może ze szkodników kilkadziesiąt drzew owocowych! By zwiększyć prawdopodobieństwo osiedlenia się ptaków w naszym ogrodzie warto zastanowić się również nad montażem budek dla ptaków. Ale o tym innym razem…

[zdjęcie: anemoneprojectors]

Image via Wikipedia

Nigdy nie jest za wcześnie, by zacząć planować swój warzywny ogródek, którego plonami będziemy cieszyć się latem. Wręcz wskazane jest, by pomyśleć o nim zimą – w styczniu pojawiają się w sklepach pierwsze nasiona, a do końca lutego mamy już pełen wybór.

Jeśli planujemy uszczęśliwić naszą rodzinę świeżą marchewką czy pietruszką prosto z ogródka tego lata, warto w porę przemyśleć sprawę, zakupić nasiona i nie czekać do momentu, gdy w sklepach zostaną już tylko puste półki.
Nie pozwólmy, by zaskoczyła nas wiosna i czas na przesadzenie roślin z doniczek do ogrodu minie.

Co więc należy uczynić, by nasz ogródek warzywny powstawał w dobrym czasie i z głową?

Po pierwsze, przemyślmy, co tak naprawdę chcemy posadzić i gdzie. Oczywiście, osoba posiadająca ogromną przestrzeń do dyspozycji w tym celu będzie miała bardziej skomplikowaną sytuację i więcej elementów do przemyślenia niż posiadacz małego mieszkania i niewielkiej działki. Przestrzeń nie jest jednak czynnikiem, który ogranicza całkowicie nasze pole manewru, są bowiem rośliny, których posadzenie w donicy na zamkniętym balkonie jest jak najbardziej wystarczające.

Po drugie, warto wziąć pod uwagę klimat, w którym żyjemy. Umiarkowany klimat, z tendencją do chłodniejszych dni skłania nas do wybierania roślin bardziej odpornych na chłód jak ziemniaki, marchewka, fasola czy też sałata. W tym miejscu można też zadać sobie pytanie, ile czasu będziemy w stanie poświęcić na pielęgnację tychże warzyw.

Jeśli nasza praca wymaga od nas częstych wyjazdów lub najzwyczajniej marzy nam się w letnie weekendowe (i nie tylko) dni błogie nicnierobienie, nie decydujmy się od razu na wielką przestrzeń zagospodarowaną przez wszelkie możliwe warzywa lubiące nasz klimat. Sprawdźmy się w tym roku na mniejszym terenie – kto wie, może pielenie ogródka spodoba nam się na tyle, że w przyszłym roku zdecydujemy się na prawdziwą plantację?

Po trzecie, zaopatrzmy się w nasiona i dowiedzmy się dokładnie, kiedy jest najlepszy czas na ich sadzenie i przesadzenie. Potrzebne nam informacje powinny znaleźć się na opakowaniu z nasionami. Przykładowo, jeśli roślina potrzebuje dwóch tygodni, zanim zacznie kiełkować, do tego czterech do sześciu tygodni, zanim może zostać przesadzona z donicy, a ostatnie spodziewane przymrozki mogą wystąpić pod koniec kwietnia, to za sadzenie nasion w domu powinniśmy się zabrać już w marcu.

Po czwarte, zadbajmy o najkorzystniejsze miejsce do początkowego wzrostu roślinom. Ten etap jest niemal tak istotny dla rozwoju roślin, jak pierwsze kilka miesięcy życia dziecka. Dobre miejsce dla roślin to punkt niemal najistotniejszy w tej pierwszej fazie, a za takie miejsce uznawany jest nasłoneczniony parapet po zachodniej czy południowej stronie. Jeśli nie dysponujemy takim oknem, możemy pomyśleć o zbudowaniu małej szklarni w domu. Mała domowa szklarnia może obejmować tylko kilka półek w domu lub też rozszerzać się na cały stół przykryty folią – w obu przypadkach rośliny trzeba dogrzewać lampką, zapewniać im ciepło do szybkiego wzrostu.

Wreszcie, ostatni krok, przed wkopaniem sadzonek w ogrodową czy działkową ziemię wskazane jest rozplanowanie tego, gdzie rośliny się znajdą, w jakim będą towarzystwie. Każda roślina ma swoje wymogi co do przestrzeni, podlewania, a nawet towarzystwa – niektóre rośliny lubią trzymać się razem, a niektóre wręcz potrzebują się izolować.

Pamiętajmy także o tym, że sadzonki danej rośliny nie muszą się grupować, jeśli zatem mamy kilka sadzonek pomidorów można jest spokojnie porozsadzać po całym ogrodzie, przeplatając je innymi warzywami. Taki sposób sadzenia może być nie lada barierą dla szkodników.

Image by Paul Holloway via Flickr

Zima to okres odpoczynku od prac ogrodniczych – jednak w żadnym wypadku nie należy wtedy zapominać o ogrodzie. Wprawdzie rośliny spokojnie zimują pod śniegiem, ale my powinniśmy już teraz przygotowywać się na przyjście wiosny.

Warto ten spokojniejszy czas przeznaczyć z jednej strony na podziwianie ogrodu w zimowej szacie, z drugiej zaś na przygotowania do następnego sezonu -  planowanie zakupów, przegląd i konserwację sprzętu oraz pierwsze niezbędne zabiegi pielęgnacyjne.

W styczniu należy dokonać inspekcji przygotowanych wcześniej okryć mających chronić rośliny przed mrozem i śniegiem– może się zdarzyć, że pracowicie przygotowywane jesienią chochoły stały się materiałem na gniazdo dla jakiegoś zmarzniętego ptaka, a naszym różom grozi przez to przemarznięcie. Warto również sprawdzić, czy opaski osłaniające pnie drzew przed zgryzaniem są odpowiednio wysokie – powinny wznosić się na co najmniej 80 centymetrów ponad pokrywę śnieżną, by należycie  zabezpieczać drzewka.

W razie intensywnych opadów, śnieg należy koniecznie strącać z gałęzi, zwłaszcza w przypadku łamliwych i delikatnych gatunków drzew – magnolii, topoli, klonu, drzew owocowych, oraz ze zwartych żywopłotów i iglaków, by nie doszło do odkształceń gałęzi.

Podczas opadów śniegu warto zadać sobie trochę trudu i zagarnąć biały puch z trawnika pod drzewa i krzewy – dzięki temu prostemu zabiegowi nasze rośliny, gdy tylko nastąpią roztopy, dostaną zwiększoną dawkę wody, niezbędną po okresie przesuszenia w czasie mroźnych miesięcy.

Styczeń to również idealny czas na bielenie pni drzewek owocowych – chroni to przez niekorzystnymi skutkami gwałtownych zmian temperatury pomiędzy dniem i nocą oraz silnym nasłonecznieniem, które zdarza się w mroźne, ale pogodne dni. Czynniki te wpływać mogą destrukcyjnie na rośliny, powodując powstawanie pęknięć i ran zgorzelinowych, lepiej jest więc w porę temu zapobiec. Odpowiednią proporcją pozwalającą otrzymać oczekiwane rezultaty jest 2kg wapna na 10 litrów wody, można również użyć gotowych preparatów do bielenia pni.

Zima to również dobry czas na karczowanie krzewów i drzew, których nie chcemy już mieć w naszym ogrodzie – naturalna skłonność roślin do usuwania wody z naziemnych części powoduje, że łatwiej się ich pozbyć, ponieważ osuszone gałęzie stają się bardziej łamliwe. Do tego nie musimy martwić się, że dana roślina jednak wypuściła pędy i kwiatostany na wiosnę, więc mimo nieestetycznego wyglądu warto jej podarować jeszcze rok. W styczniu można też zmniejszyć i przerzedzić krzewy i drzewa, które porozrastały się zbyt mocno zasłaniając światło, czy zarastając ścieżki, utrudniają komunikację.

Zimne miesiące warto również wykorzystać na planowanie naszego nowego ogrodu w nowym roku, ale o tym już w kolejnym tekście – Projektowanie ogrodu.

Zima za oknem w pełni, śnieg utrzymuje się na razie nawet na ulicach miast. Ogrody nabrały już tego wyjątkowego, świątecznego klimatu: przysypane białym puchem drzewa i krzewy urzekają wyglądem rodem z pocztówki. Wszystko byłoby pięknie, gdyby nie to, że śnieg nierozerwalnie łączy się z temperaturą poniżej zera… Ludzie ubierają grube kurtki, ale co mają zrobić ptaki?

Te, które nie odlatują do ciepłych krajów, wbrew naszym przewidywaniom wcale nie są bardzo poszkodowane mrozem. Nie zapominajmy, że niektóre ptaki wręcz wolą niższe temperatury jak np. jemiołuszki, gile, sójki, sikorki. Nawet one mają zimą jeden podstawowy problem: trudno im znaleźć pokarm. Może spróbujemy im pomóc, stawiając w ogrodzie karmnik? Jeśli wybierzemy ładny model, zyska na tym także zimowa estetyka naszego ogrodu.

Na rynku jest teraz naprawdę dużo różnych karmników, więc wyłącznie od naszych preferencji zależy to, który z nich postawimy przed naszym domem. Nie musi to już być siermiężna, drewniana konstrukcja, która od lat funkcjonuje w świadomości Polaków jako domek dla ptaków. Niektóre dzisiejsze karmniki to malutkie dzieła sztuki!

Miłośnikom sztuki nowoczesnej i futurystycznych form rodem z filmów science–fiction producenci proponują proste konstrukcje wykonane ze stali nierdzewnej. Takie karmniki są droższe niż tradycyjne, drewniane. Ponadto nie będą pasować do każdego ogrodu, ale za to z całą pewnością przyciągną wzrok wszystkich sąsiadów.

Tradycjonaliści zapewne będę woleli wybrać zwykłe, drewniane karmniki. Ale zaraz… drewniany wcale nie musi oznaczać „zwykły”! Jeśli tylko zechcemy, nasz karmnik może przypominać miniaturową kamieniczkę lub domek rodem ze Skandynawii. Te malutkie konstrukcje są zaprojektowane z niezwykłą dbałością o szczegóły oraz z wykorzystaniem antybakteryjnego tworzywa. Mogą służyć nie tylko jako stołówka: po dołożeniu kilku elementów zawartych w zestawie stają się domkiem dla ptaków.

Jeśli funduszy brak albo po prostu mamy w sobie żyłkę majsterkowicza, najlepiej chyba zbudować karmnik samemu. Istnieje wiele sposobów,  najprostszym jest na pewno użycie zwykłej, plastikowej butelki. Walory estetyczne takiego karmnika są jednak dyskusyjne, dlatego lepiej zaopatrzyć się w kilka desek, młotek i gwoździe.

Image by hodgers via Flickr

Zima to nie tylko czas siedzenia przed kominkiem lub w ciepłym salonie – wręcz przeciwnie! Śnieg i mróz powinny raczej zachęcać nas do wyjścia z domu i wzmacniania swojej odporności, a dotyczyć to powinno zwłaszcza dzieci.

Warto nakłonić je, by zamiast siedzieć przed telewizorem, bawiły się na świeżym powietrzu. Poniżej kilka bardziej i mniej znanych zabaw, które pomogą rodzicom zorganizować czas swoich pociech przebywających na dworze.

Wspólna zabawa na śniegu to również dla dorosłych doskonała odskocznia od szarej codzienności i interesująca odmiana, dlatego warto ciekawie spędzić krótkie zimowe dni.

Lepienie bałwana

Każdy pamięta z dzieciństwa, że lepienie bałwana było jedną z największych zinowych radości – szczególnie cieszył on oczy, jeśli zima był mroźna i przez kilka tygodni można było cieszyć się swoim dziełem widzianym z okien. Każdy mały artysta rzeźbiący w śniegu krągłą postać stara się, by jego dzieło było jak najdoskonalsze, warto więc poświęcić trochę energii, by dostarczyć dzieciom wszelkich niezbędnych „bałwanich” atrybutów.

Żadnemu śniegowemu ludkowi nie może przecież zabraknąć garnka, węgielków, miotły i marchewki. Można też dać upust fantazji i przy odpowiedniej ilości śniegowego surowca pokusić się o stworzenie bardziej rozbudowanych konstrukcji, takich jak choćby igloo. A więc do dzieła!

Aniołki

Jedynym wymaganiem przy tej zabawie jest nieprzemakalne ubranie i świeży puch – wystarczy położyć się na śniegu, poruszać rękami i nogami, a na śniegu powstaje piękna sylwetka aniołka. Jeśli przydomowy trawnik zaludnią już aniołki, można spróbować odciskać w śniegu również ślady stóp i w ten sposób tworzyć z wąskich linii różne kształty – zwierzęta, charakterystyczne owoce i warzywa, czy nawet proste postacie. Natomiast po tarzaniu się w śniegu nic tak nie poprawi nastroju zarówno dzieci, jak i dorosłych jak filiżanka gorącej czekolady…

Poszukiwanie łakoci

W ośnieżonym ogrodzie lub parku można pochować kilka łakoci, dziecko z radością będzie ich poszukiwać, a słodka nagroda będzie długo motywować do dalszych działań. Przed zabawą warto policzyć ukryte słodycze, żeby wiedzieć, kiedy musi ona dobiec końca. Wybierając przedmioty do ukrycia, należy starać się, by były one odpowiednio duże lub kolorowe, dostrzegalne nawet z większej odległości. Jako skrytki możemy wykorzystać altany w ogrodzie, pergole, na pewno urozmaici to dzieciom zabawę.

Wojna na śnieżki

Rzucanie śnieżnymi kulkami zawsze jest wesołą zabawą, jednak ze względu na zdrowie i bezpieczeństwo uczestników warto dobrze się do tego przygotować. Pierwszym krokiem powinien być wybór odpowiedniego miejsca, gdzie latające śniegowe pociski nie wyrządzą szkód materialnych ani nie trafią postronnych osób. Kolejną czynnością powinno być jasne określenie zasad, które później przez cały czas będą egzekwowane przez opiekuna, a ich złamanie spowoduje wykluczenie z gry (np. zakaz ataków zbiorowych, nacierania śniegiem, łączenia śnieżek z innymi przedmiotami jak kamienie, patyki itp.). Na koniec należy wybrać bazy, gdzie można się schronić przed ostrzałem i nie pozostanie nic innego… jak przygotowywać artylerię.

Dokarmianie zwierząt zimą

Wprawdzie nie jest to zabawa, jednak może stać się wspaniałym sposobem na spędzenie zimowego dnia, a na dodatek przyczynia się do zwiększenia świadomości ekologicznej u naszych pociech. Warto wybrać się nad staw do parku lub do pobliskiego lasu i pozwolić dziecku na obserwację zwierząt, które pozostają w naszym klimacie i nie udają się do ciepłych krajów.

Warto taką wyprawę połączyć z uświadomienie dziecku, jak ważne są takie działania, które czasem nawet ratują zwierzętom życie. Jeśli istnieją ku temu odpowiednie warunki, można na oknie czy w ogródku stworzyć karmnik – dzięki temu uda nam się podglądać przez okno kolorowe ptaki przez całą zimę. Więcej o dokarmianiu ptaków w ogrodzie można przeczytać w jednym z kolejnych artykułów.

Chłód, mróz i szalejący wiatr nie są sprzymierzeńcami naszych plonów w przydomowych szklarniach. Ale nie musimy rezygnować ze szklarni w zimowe miesiące. Czysta i dobrze osłonięta szklarnia pozwoli na swobodny rozwój naszym roślinom nawet zimą.

Oczywiście, będzie to wymagało od nas trochę wysiłku, by utrzymać w niej ciepło, jednak gama rozwiązań na pewno okaże się bardzo pomocna. Wśród nich znajdziemy także wyjście ekologiczne.

Ogrzewanie wodą – poradnik:

1. Zbierajmy latem i wiosną plastikowe butelki, kubki po jedzeniu wraz z ich nakrętkami i pokrywkami.  Dobrze umyte przechowujmy do jesieni. Oczywiście, nawet zimą i jesienią można jeszcze uzbierać dość dużo takich naczyń lub ewentualnie poprosić rodzinę i znajomych o pomoc.

2. Kolejny krok to sprawdzenie, która ze ścian naszej szklarni jest najbardziej nasłoneczniona. Następnie należy zmierzyć wielkość ściany i wielkość pojemników, którymi dysponujemy – w ten sposób dowiemy się, ile pojemników będzie niezbędnych, by przykryć całą tę ścianę. Pojemniki umieszczamy na odpowiednio przymocowanych w tym celu półkach. Być może będziemy musieli wybudować lub kupić nawet parę półek, których wcześniej nie braliśmy pod uwagę.

3. Każdy z pojemników powinniśmy napełnić wodą z kranu. Wodę należy zafarbować na czarno – farba może być w dowolnym wydaniu, jakim tylko dysponujemy. Najlepiej dodać tylko tyle farby, żeby woda zmieniła kolor na czarny. Całość zmieszajmy, a pojemniki zamknijmy.

4. Ustawiamy opakowania na wyżej wzmiankowanych półkach, wzdłuż najbardziej nasłonecznionej ściany. Postarajmy się zakryć całą ścianę, a przynajmniej, o ile to możliwe, zakryjmy chociaż dwie trzecie, szczególnie w górnej części. W ciągu dnia butelki z wodą będą się nagrzewać, a nocą, gdy zrobi się już naprawdę zimno, oddadzą to ciepło roślinom, pomagając utrzymać wyższą temperaturę w szklarni.

Warto wypróbować tak nietrudny i ekologicznie bezpieczny sposób. Nie dość, że poddamy nasze, często plastikowe, opakowania recyklingowi, to dodatkowo zrezygnujemy z ogrzewania szklarni prądem lub gazem. Na pewno nasza szklarnia stanie się powodem do dumy.

W czasie wiosny i lata nasze uszy cieszy piękny śpiew malowniczych ptaków, zasiadających na gałęziach naszych drzew, zamieszkujących nasze krzewy w ogrodzie. Im bliżej jesieni, a potem zimy wesołe trele i ptasie konwersacje stopniowo milkną, stają się coraz rzadsze. Czy można te dźwięki natury zatrzymać?

Odpowiedź brzmi: tak. Na szczęście zostają z nami różne gatunki ptaków niemigrujących lub pojawiają się ptaki tylko częściowo migrujące, osiedlające się tam, gdzie znajdą pożywienie. Ptaki te będą chętne by skorzystać z łakoci, jakie możemy mieć dla nich w ogrodzie. A wystarczą trzy podstawowe rzeczy, by poczuły się u nas jak w domu – schronienie, jedzenie i woda.

Zanim jednak zdecydujemy się na dokarmianie ptaków, powinniśmy dobrze zastanowić się, czy chcemy by była to czynność regularna zimą, czy tylko jednorazowa. Ptaki bowiem po kilku razach potraktują nasz ogród jako swoją codzienną stołówkę i zaczną dotkliwie głodować, gdy nagle stołówka zostanie zamknięta.

Jeśli chodzi o pokarm, mamy bardzo szeroki wybór. Na przykład małe ptaki będą zachwycone prosem, mieszanka różnych zbóż przyciągnie na posiłek również ich większych znajomych. Warto wybierać takie mieszanki, które zawierają nasiona słonecznika w łupinach, orzechy, suszone owoce. Taka mieszanka z całą pewnością przyciągnie sikorki, jemiołuszki, zięby.

Warto również skorzystać z pewnych bardzo oryginalnych sposobów. A mianowicie wysmarować szyszkę masłem orzechowym i wyturlać ją w okruchach z chleba lub płatków kukurydzianych. Do drzew możemy także przyczepić zawieszony na sznurku popcorn, borówki, suszone owoce. Smakołyki te mogą być także zaproszeniem dla wiewiórek.

Do szczęścia ptakom potrzebna jest jeszcze woda. Warto sprawdzić w sklepie ogrodniczym, czy można tam zakupić grzejniczki odporne na wilgoć, które podczepione zapobiegną zamarzaniu wody w brodziku dla ptaków. Oprócz takich profesjonalnych brodzików poidełkiem dla ptaków mogą być różne płaskie pojemniki – talerzyki czy odwrócone pokrywy od kosza. Warto sprawdzać ilość wody w tych naczyniach – ptaki lubią, by głębokość wynosiła ok. kilku centymetrów. Takie poidełka mogą skrywać nasze altany i pawilony.

Pamiętajmy, że ptaki potrzebują tez schronienia. Podwójnym błogosławieństwem będą dla nich rośliny, które jednocześnie oferują dom i pożywienie nawet zimą. Może być to np. jałowiec.